روند بازار جهانی محصولات پتروشیمی

تحلیل تغییرات قیمت جهانی محصولات پتروشیمی؛ افت محسوس متانول، MEG و اسید استیک در مقابل رشد اتیلن و تولوئن

بررسی روند بازار جهانی محصولات پتروشیمی از ۹ تا ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶

بازار جهانی محصولات پتروشیمی در نیمه دوم اکتبر ۲۰۲۶ شاهد تغییرات قابل‌توجهی در قیمت محصولات پایه و میانی بوده است. بررسی داده‌های منتشرشده از سوی S&P Global Energy | Platts نشان می‌دهد که در فاصله زمانی ۹ تا ۲۳ اکتبر، بیشتر محصولات مورد بررسی با کاهش قیمت مواجه شده‌اند؛ با این حال، برخی محصولات از جمله اتیلن و تولوئن برخلاف جریان عمومی بازار، روند صعودی را تجربه کرده‌اند.

بررسی ۲۱ ردیف قیمتی مربوط به شش محصول اصلی شامل متانول، تولوئن، استایرن، اتیلن، مونو اتیلن گلایکول (MEG) و اسید استیک نشان می‌دهد که ۱۵ ردیف با کاهش قیمت و ۶ ردیف با افزایش قیمت همراه بوده‌اند. این وضعیت بیانگر غلبه فشارهای نزولی بر بخش قابل‌توجهی از بازار پتروشیمی آسیا در این دوره است.

۱. متانول (Methanol)؛ بیشترین فشار نزولی در بازار چین

متانول یکی از محصولاتی است که در بازه مورد بررسی، کاهش قیمت قابل‌توجهی را تجربه کرده است. این کاهش در تمامی بازارهای منطقه‌ای ثبت شده، اما شدت افت قیمت در بازار چین به‌مراتب بیشتر از سایر مناطق بوده است.

مهم‌ترین تغییرات قیمت متانول عبارت‌اند از:

• FOB Korea: کاهش ۱۴ دلار در هر تن، معادل ۲.۲۸ درصد.
• CFR Taiwan: کاهش ۲۰ دلار در هر تن، معادل ۳.۱۸ درصد.
• CFR Southeast Asia: کاهش ۵ دلار در هر تن، معادل ۰.۷۷ درصد.
• CFR India: کاهش ۱۰ دلار در هر تن، معادل ۱.۸۱ درصد.
• CFR China: کاهش ۶۹ دلار در هر تن، معادل ۱۲.۸۰ درصد.

قیمت متانول در بازار CFR چین از محدوده ۵۳۸ تا ۵۴۰ دلار به ۴۶۹ تا ۴۷۱ دلار در هر تن رسیده است.

افت ۱۲.۸ درصدی قیمت متانول در چین، مهم‌ترین تغییر ثبت‌شده در میان محصولات این گزارش است. اختلاف محسوس عملکرد بازار چین با سایر بازارهای منطقه می‌تواند نشان‌دهنده ضعف تقاضای داخلی، افزایش فشار عرضه یا تغییر شرایط رقابتی در این بازار باشد.

از آنجا که چین یکی از مهم‌ترین مصرف‌کنندگان و واردکنندگان متانول در جهان است، ادامه این روند می‌تواند بر قیمت‌های منطقه‌ای و تصمیمات خرید مصرف‌کنندگان صنعتی در سایر بازارهای آسیایی نیز تأثیرگذار باشد.

۲. تولوئن (Toluene)؛ حرکت برخلاف جریان نزولی بازار

در مقابل کاهش قیمت بسیاری از محصولات پتروشیمی، تولوئن در هر سه بازار بررسی‌شده افزایش قیمت را ثبت کرده است.

تغییرات قیمت تولوئن به شرح زیر است:

• FOB Korea: افزایش ۱.۵ دلار در هر تن، معادل ۰.۱۲ درصد.
• CFR Southeast Asia: افزایش ۶.۵ دلار در هر تن، معادل ۰.۴۹ درصد.
• CFR India: افزایش ۴.۵ دلار در هر تن، معادل ۰.۳۲ درصد.

بیشترین رشد قیمت تولوئن در بازار جنوب شرق آسیا ثبت شده و قیمت آن از محدوده ۱۳۳۹ تا ۱۳۴۱ دلار به ۱۳۴۵.۵ تا ۱۳۴۷.۵ دلار در هر تن رسیده است.

اگرچه میزان رشد قیمت تولوئن محدود بوده، اما افزایش هم‌زمان قیمت در هر سه بازار منطقه‌ای اهمیت دارد. این روند می‌تواند ناشی از تفاوت شرایط عرضه و تقاضا، وضعیت بازار آروماتیک‌ها و تقاضای صنایع پایین‌دستی باشد.

در مجموع، تولوئن در این دوره یکی از معدود محصولات دارای عملکرد مثبت در بازار پتروشیمی آسیا بوده است.

۳. استایرن (Styrene)؛ کاهش قیمت در تمام بازارهای منطقه‌ای

استایرن در بازه ۹ تا ۲۳ اکتبر در تمامی بازارهای مورد بررسی با کاهش قیمت مواجه شده است.

تغییرات ثبت‌شده عبارت‌اند از:

• FOB Korea: کاهش ۱۵.۵ دلار در هر تن، معادل ۱.۰۴ درصد.
• CFR Taiwan: کاهش ۱۵.۵ دلار در هر تن، معادل ۱.۰۵ درصد.
• CFR Southeast Asia: کاهش ۱۰.۵ دلار در هر تن، معادل ۰.۷۱ درصد.
• CFR India: کاهش ۱۲.۵ دلار در هر تن، معادل ۰.۷۹ درصد.

بیشترین افت درصدی در بازار تایوان و بیشترین افت مطلق قیمت در بازارهای کره و تایوان ثبت شده است.

استایرن به‌عنوان یکی از مواد اولیه مهم در تولید پلی‌استایرن، ABS و برخی رزین‌های صنعتی، ارتباط مستقیمی با وضعیت صنایع پایین‌دستی دارد.

کاهش هم‌زمان قیمت استایرن در بازارهای مختلف آسیا می‌تواند بیانگر تضعیف فضای معاملاتی این محصول باشد. در تحلیل ادامه روند آن، بررسی قیمت بنزن، اتیلن، هزینه خوراک و وضعیت تقاضای صنایع تولیدکننده پلیمر اهمیت ویژه‌ای دارد.

۴. اتیلن (Ethylene)؛ بیشترین رشد قیمت در میان محصولات بررسی‌شده

اتیلن یکی از مهم‌ترین محصولات این گزارش است که برخلاف روند نزولی غالب بازار، افزایش قیمت قابل‌توجهی را تجربه کرده است.

در هر سه بازار مورد بررسی، قیمت اتیلن دقیقاً ۴۰ دلار در هر تن افزایش یافته است:

• FOB Korea: افزایش از ۱۱۴۰ به ۱۱۸۰ دلار در هر تن، معادل ۳.۵۱ درصد.
• CFR Southeast Asia: افزایش از ۱۰۹۰ به ۱۱۳۰ دلار در هر تن، معادل ۳.۶۷ درصد.
• CFR Northeast Asia: افزایش از ۱۱۵۰ به ۱۱۹۰ دلار در هر تن، معادل ۳.۴۸ درصد.

در این دوره، بازار جنوب شرق آسیا با رشد ۳.۶۷ درصدی بیشترین افزایش نسبی را ثبت کرده است.

افزایش هم‌زمان قیمت اتیلن در بازارهای مختلف منطقه‌ای می‌تواند نشان‌دهنده تقویت شرایط عرضه و تقاضا یا افزایش هزینه‌های تولید و تأمین باشد.

از آنجا که اتیلن ماده اولیه اصلی تولید پلی‌اتیلن‌ها و یکی از خوراک‌های مهم در زنجیره تولید محصولات شیمیایی است، افزایش قیمت آن می‌تواند بر هزینه تمام‌شده تولید محصولات پایین‌دستی، به‌ویژه پلی‌اتیلن و مشتقات اتیلنی، اثرگذار باشد.

این تغییرات برای تولیدکنندگان و خریداران مواد اولیه پلیمری اهمیت ویژه‌ای دارد.

۵. مونو اتیلن گلایکول (MEG)؛ افت شدید قیمت در بازار جنوب شرق آسیا

مونو اتیلن گلایکول (MEG) در این دوره یکی از بیشترین کاهش‌های قیمتی را تجربه کرده است.

تغییرات قیمت MEG در بازارهای مورد بررسی:

• CFR Southeast Asia: کاهش ۹۵ دلار در هر تن، معادل ۱۱.۸۸ درصد.
• CFR China: کاهش ۱۵ دلار در هر تن، معادل ۲.۱۳ درصد.

قیمت MEG در بازار جنوب شرق آسیا از محدوده ۷۹۹ تا ۸۰۱ دلار به ۷۰۴ تا ۷۰۶ دلار در هر تن رسیده است.

نکته قابل‌توجه در این بخش، اختلاف بسیار زیاد میزان کاهش قیمت میان بازار جنوب شرق آسیا و چین است. درحالی‌که قیمت MEG در جنوب شرق آسیا نزدیک به ۱۲ درصد کاهش یافته، افت قیمت در بازار چین تنها ۲.۱۳ درصد بوده است.

این اختلاف می‌تواند ناشی از تفاوت شرایط عرضه، تقاضای منطقه‌ای، موجودی انبارها و ساختار معاملات در این دو بازار باشد.

MEG یکی از مواد اولیه کلیدی در تولید الیاف پلی‌استر، رزین‌های پلی‌استر غیراشباع و PET است. بنابراین، کاهش قیمت این محصول می‌تواند در صورت انتقال به زنجیره تأمین، بر هزینه مواد اولیه صنایع نساجی، الیاف مصنوعی، تولید بطری‌های PET و رزین‌های پلی‌استر تأثیرگذار باشد.

برای فعالان بازار MEG، بررسی هم‌زمان قیمت پارازایلین، اسید ترفتالیک خالص (PTA)، نرخ بهره‌برداری واحدهای تولیدی و سطح موجودی انبارهای چین از اهمیت بالایی برخوردار است.

۶. اسید استیک (Acetic Acid)؛ کاهش قیمت در تمامی بازارهای بررسی‌شده

اسید استیک نیز در بازه مورد بررسی روند نزولی داشته و هر چهار بازار منطقه‌ای کاهش قیمت را ثبت کرده‌اند.

تغییرات قیمت به شرح زیر است:

• CFR Southeast Asia: کاهش ۴۰ دلار در هر تن، معادل ۵.۵۶ درصد.
• CFR Far East Asia: کاهش ۴۵ دلار در هر تن، معادل ۶.۱۶ درصد.
• FOB China: کاهش ۷۱ دلار در هر تن، معادل ۱۱.۲۹ درصد.
• CFR South Asia: کاهش ۱۵ دلار در هر تن، معادل ۲.۲۷ درصد.

بیشترین افت قیمت در بازار FOB چین ثبت شده است؛ جایی که قیمت اسید استیک از ۶۲۹ دلار به ۵۵۸ دلار در هر تن کاهش یافته است.

کاهش قابل‌توجه قیمت در بازار چین می‌تواند نشانه افزایش فشار عرضه یا کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان داخلی باشد. از سوی دیگر، افت قیمت در سایر بازارهای منطقه‌ای نیز نشان می‌دهد که روند نزولی اسید استیک محدود به یک بازار خاص نبوده است.

اسید استیک در تولید وینیل استات مونومر (VAM)، استات‌ها، حلال‌های صنعتی و برخی مواد شیمیایی واسطه کاربرد دارد. بنابراین، کاهش قیمت آن می‌تواند بر هزینه تولید صنایع پایین‌دستی وابسته اثر بگذارد.

۷. مقایسه عملکرد محصولات؛ کدام محصولات بیشترین تغییر قیمت را داشتند؟

برای درک بهتر وضعیت بازار، مقایسه بیشترین افزایش و کاهش قیمت محصولات در بازه زمانی مورد بررسی اهمیت زیادی دارد.

بیشترین کاهش قیمت:

بیشترین افزایش قیمت:

این مقایسه نشان می‌دهد که بیشترین فشار نزولی در گروه محصولات متانول، MEG و اسید استیک متمرکز بوده، درحالی‌که اتیلن در میان محصولات بررسی‌شده عملکرد صعودی برجسته‌تری داشته است.

۸. چشم‌انداز بازار جهانی پتروشیمی و عوامل مؤثر بر روند آتی قیمت‌ها

بررسی تغییرات قیمت‌ها در نیمه دوم اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که بازار پتروشیمی آسیا در شرایطی یکپارچه از نظر جهت حرکت قیمت‌ها قرار ندارد. در واقع، هم‌زمانی کاهش قیمت برخی محصولات پایه و افزایش قیمت اتیلن و تولوئن بیانگر تفاوت شرایط عرضه و تقاضا در زنجیره‌های مختلف پتروشیمی است.

برای تحلیل دقیق‌تر روند قیمت‌ها در هفته‌های آینده، توجه به عوامل زیر ضروری است:

۱. قیمت نفت خام و نفتا: تغییرات قیمت نفت خام و نفتا بر هزینه خوراک بسیاری از واحدهای پتروشیمی اثرگذار است و می‌تواند جهت حرکت قیمت محصولات پایه را تحت تأثیر قرار دهد.

۲. وضعیت عرضه و تقاضا در چین: چین به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های مصرف و تولید محصولات پتروشیمی، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری قیمت‌های آسیایی دارد. سطح موجودی انبارها، میزان واردات و وضعیت فعالیت صنایع پایین‌دستی این کشور از شاخص‌های مهم بازار هستند.

۳. ظرفیت تولید و نرخ بهره‌برداری واحدها: تعمیرات اساسی، توقف تولید، راه‌اندازی واحدهای جدید و تغییر نرخ بهره‌برداری مجتمع‌های پتروشیمی می‌توانند تعادل عرضه و تقاضا را تغییر دهند.

۴. وضعیت صنایع پایین‌دستی: تقاضای صنایع تولید پلیمر، نساجی، بسته‌بندی، رزین، رنگ و حلال‌های صنعتی یکی از عوامل اصلی تعیین‌کننده روند مصرف محصولات پایه پتروشیمی است.

۵. هزینه‌های حمل‌ونقل و شرایط تجارت بین‌المللی: هزینه حمل دریایی، محدودیت‌های تجاری، نرخ ارز و شرایط لجستیکی می‌توانند بر قیمت نهایی محصولات وارداتی در بازارهای مختلف تأثیر بگذارند.

جمع‌بندی نهایی

داده‌های قیمت جهانی محصولات پتروشیمی در فاصله ۹ تا ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ نشان‌دهنده غلبه روند نزولی بر بخش قابل‌توجهی از بازار آسیا است. متانول، MEG و اسید استیک بیشترین کاهش قیمت را تجربه کرده‌اند و استایرن نیز در تمامی بازارهای بررسی‌شده با افت قیمت همراه بوده است.

در مقابل، اتیلن با رشد حدود ۳.۵ درصدی در بازارهای مختلف و تولوئن با افزایش محدود قیمت، عملکردی متفاوت از جریان عمومی بازار داشته‌اند.

از دیدگاه فعالان تجاری، تولیدکنندگان و تأمین‌کنندگان مواد اولیه پتروشیمی، این تغییرات اهمیت زیادی در برنامه‌ریزی خرید، مدیریت موجودی انبار و تعیین زمان مناسب معاملات دارد. بااین‌حال، تصمیم‌گیری درباره خرید یا فروش نباید صرفاً بر اساس تغییرات دو هفته‌ای قیمت‌ها انجام شود و لازم است روند خوراک، تقاضای مصرف‌کنندگان، موجودی بازار و شرایط منطقه‌ای نیز به‌صورت هم‌زمان بررسی شوند.

منبع اطلاعات: S&P Global Energy | Platts – Asian Petrochemicalscan

بازه زمانی تحلیل: ۹ تا ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶

واحد قیمت‌ها: دلار آمریکا به ازای هر تن (USD/MT)